De eerste koude ochtenden komen eraan en daarmee de eerste verstopte neuzen. Grote kans dat je dan binnen tien minuten boven een kom heet water hangt met een handdoek over je hoofd. Stomen bij verkoudheid is zo'n gewoonte die je van huis uit meekrijgt en waar zelden iemand vragen bij stelt. Werkt het ook echt, en doe je het veilig? Hieronder lees je wat warme damp met je neus doet, hoe je het stap voor stap aanpakt en wanneer je het beter kunt laten.
Wat stomen wel doet, en wat niet
Warme, vochtige lucht bevochtigt je neusslijmvlies. Dat merk je vooral als je neus droog en korstig aanvoelt na een paar dagen snuiten, of na een nacht met de verwarming aan. Het slijm voelt daarna losser en snuiten gaat wat makkelijker.
Wat stomen niet doet: je verkoudheid korter maken. Een verkoudheid komt van een virus en daar heeft damp geen invloed op. Het onderzoek naar stomen bij verkoudheid is klein van opzet en de uitkomsten spreken elkaar tegen. Zie het als tijdelijke verlichting van het gevoel, niet als behandeling.
Dat is meteen de eerlijkste reden om het te doen. Tien minuten stilzitten in warme damp voelt prettig als je je beroerd voelt. Dat is genoeg.
Stomen bij verkoudheid: stap voor stap
- Kook water en laat het daarna vijf minuten staan. Kokend water is te heet en levert vooral verbrandingsgevaar op.
- Giet het in een stevige kom op een tafel. Niet op schoot en niet op een wiebelend dienblad.
- Ga zitten en houd je gezicht op zo'n dertig centimeter afstand van het water.
- Leg een handdoek over je hoofd en de kom, zodat de damp blijft hangen.
- Adem rustig in door je neus en uit door je mond. Vijf tot tien minuten is genoeg.
- Snuit daarna zachtjes, een neusgat tegelijk.
- Blijf nog een kwartier binnen voordat je de kou in gaat.
Voelt de damp scherp of benauwd aan? Kom er dan onderuit en wacht tot het water verder is afgekoeld. Prikkende ogen zijn een teken dat je te dicht bij het water zit.
Wat je beter niet doet
- Laat kinderen niet boven een kom stomen. Het risico op omstoten en brandwonden weegt niet op tegen het comfort. Laat de badkamer vollopen met stoom van een warme douche en ga daar samen een paar minuten zitten.
- Gebruik geen menthol- of eucalyptusolie bij baby's en jonge kinderen. Die stoffen kunnen hun ademhaling prikkelen. Vraag het bij twijfel na bij je apotheek.
- Stoom niet vaker dan twee keer per dag en niet langer dan een kwartier. Te veel stomen droogt je slijmvlies uit en dan zit je neus na afloop juist voller.
- Ben je benauwd of heb je astma? Overleg dan eerst met je huisarts voor je begint.
Rustigere manieren om je neus vrij te maken
Boven een kom hangen is niet voor iedereen. Deze drie manieren vragen minder van je en passen makkelijker in een gewone avond.
De badkamer als dampkamer. Zet de douche warm aan, doe de deur dicht en laat de ruimte vollopen. Wil je er geur bij, leg dan een van onze shower steamers met eucalyptus en munt op de douchevloer. Zo'n tablet bruist langzaam op in het water dat eroverheen spat en vult de badkamer met damp en geur.
Spoelen in plaats van dampen. Met een neusdouche met spoelzout haal je slijm, stof en pollen er met een milde zoutoplossing uit. Doe je het voor het eerst, lees dan even hoe je een neusdouche gebruikt. Dat scheelt geknoei boven de wastafel. Heb je de fles al staan, dan zijn losse zakjes nasaal spoelzout genoeg om de winter door te komen.
Iets voor de nacht. Zit je neus vooral in bed dicht, dan kun je neusstrips proberen. Je plakt de strip over je neusrug, waar hij de neusvleugels zachtjes optilt zodat je makkelijker door je neus ademt. Handig op de avonden dat je net gestoomd hebt en dat gevoel graag de nacht door meeneemt.
Wanneer je beter even langs de huisarts gaat
Een gewone verkoudheid zakt binnen zeven tot tien dagen. Bel je huisarts als je klachten na die tijd erger worden in plaats van minder, als de koorts terugkomt, als je flinke pijn of druk voelt rond je wangen, ogen of voorhoofd, of als je benauwd wordt. Bij baby's die slecht drinken doordat hun neus dicht zit, is bellen ook verstandig. Stomen en spoelen zijn er voor het comfort, niet om een klacht weg te nemen die langer aanhoudt dan hij hoort.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak kun je stomen bij verkoudheid?
Een tot twee keer per dag is genoeg, met een sessie van vijf tot tien minuten. Vaker of langer stomen droogt je neusslijmvlies juist uit, waardoor je neus korrelig en geirriteerd gaat aanvoelen.
Mag er menthol of eucalyptusolie in het water?
Voor volwassenen kan dat, al is het niet nodig; de damp zelf doet het werk. Bij baby’s en jonge kinderen laat je die olie weg, want menthol en eucalyptus kunnen hun ademhaling prikkelen. Heb je astma, overleg dan eerst met je huisarts.
Mag een kind stomen boven een kom?
Nee. Een kom kokend water op tafel en een kind eromheen is vragen om brandwonden. Laat in plaats daarvan de badkamer vollopen met stoom van een warme douche en ga daar samen een paar minuten zitten.
Wat is beter, stomen of je neus spoelen?
Ze doen iets anders. Stomen bevochtigt je slijmvlies en laat je neus even ruimer aanvoelen. Spoelen haalt slijm, stof en pollen er echt uit. Veel mensen combineren het: spoelen na het douchen, stomen op een avond dat het niet wil vlotten.
Kies wat bij jouw avond past en geef je neus deze herfst wat rust.